Peptik Ülser


Mide ve onikiparmak barsağı (duodenum)da gelişen derin bir yaradır. Helicobakter pylori, mide asidi ve pepsin enziminin etkisiyle oluşur. 

Ülser en sık duodenumda  görülür. Çoğu zaman 1  cm den küçüktür ama 2 cm den büyük dev ülserler de görülebilir ya da birkaç ülser bir arada da bulunabilir. 

Duodenumdan sonra en sık görüldüğü yer midenin alt kısmıdır fakat midenin her yerinde ülser gelişebilir. 

Ülser oluşmasında en sık suçlanan Helicobakter enfeksiyonudur ve duodenum ülseri olan kişilerin % 95 inde, mide ülseri olanların % 85 inde HP mevcuttur.HP nin uygun antibiyotiklerle yok edilmesi sonucunda ülser sıklıkla yok olmaktadır. 

Aspirin ve NSAID grubu ağrı kesici ilaçlar midenin savunma mekanizmalarını bozarak ülser gelişmesini kolaylaştırırlar.Bu nedenle bu ilaçlar kullanımı zorunlu ise mutlaka tok karna alınmalıdır. Bu ilaçlar mide ülserlerinin % 25 inden sorumludur. 

Sigara alkol ve psikojenik faktörlerle ilgili kesin kanıtlar olmasa da, ülser gelişiminde az da olsa etkili oldukları düşünülmektedir. Sigaranın ülser iyileşmesini geciktirdiği bildirilmektedir. 

Ülserli hastaların % 10 unda mide ve duodenum ülseri aynı anda görülür. 

Ülser kendini en sık göbek üstü kısımda ağrı ile gösterir fakat sağ ve sol yan ağrılarına da sebep olabilir. Ülser ağrıları dönemseldir ve birkaç ay kişiyi rahatsız edip sonra uykuya yatabilir ve sonra tekrar belirebilir. Ağrı kişiyi gece uykusundan uyandırabilir ve bazen yan kısımlara ya da bele yansıyabilir. Mide ülserleri yemekle artabilir ama  duodenum ülserleri yemekle geçer. 

Hastaların bir kısmı bulantı kusma ya da geğirti yakınmasıyla hekime müracaat ederler. 

Ülserler % 10 oranında hiç belirti vermezler. 

Bazen de hastalar hiçbir şikayet yokken ağızdan kahve telvesi gibi kan kusarak ve dışkının siyahlaşması yakınmalarıyla yani bir mide kanamasıyla ya da acilen ameliyata alınmayı gerektiren bir mide delinmesi ile hastaneye gelirler. 

Ülserin kesin teşhisi endoskopi ile sağlanır ve özellikle mide ülserlerinde ülser çevresinden biyopsiler alınmalıdır. Çünkü mide ülserlerinin bir kısmı malign ülser yani kanser olabilir bu nedenle bu alınan biyopsinin sonucu iyi gelse bile mide ülselerinde tedaviden sonra endoskopi tekrarlanmalı ve tekrar biyopsi alınmalıdır. 

Ülser tedavisi HP nin tedavi edilmesiyle artık çok iyi sonuçlar vermektedir fakat hastanın ilaç tedavisini harfiyen uygulamasını gerektirir, özellikle yakınmaları geçen hastalar tedavi süresi tamamlanmadan ilaçları kesmekte bu nedenle bir süre sonra tekrar aynı yakınmalarla hekime müracaat etmektedirler. 

1990 lara kadar ülserin tedavisinde cerrahi tedavi oranları çok yüksek idi ancak HP tedavisiyle artık cerrahi tedavinin delinme ve şiddetli mide kanamaları gibi ülser komplikasyonları dışında bir yeri kalmadı.